Nafarroako Errege Artxibo Nagusiak bat egin du Artxiboen Nazioarteko Astearen (2026ko ekainaren 8tik 14ra) ospakizunarekin, sarrera libre eta doakoa duen jarduera-programa presentzial baten bidez, dokumentu-ondarea herritarrei hurbiltzea eta artxiboek gizartean duten eginkizuna balioestea helburu dituena. Egitarau horren amaiera, ohikoa denez, lorategiko patioan egingo den kontzertua izango da.
Jarduerak ekainaren 10ean, asteazkena, 10:00etan hasiko dira Nafarroako Errege Artxibo Nagusiko hirugarren solairuko erabilera anitzeko aretoan, Ariadna Queralt Aluja dokumentu grafikoko zaharberritzaileak emandako “Hitzaren alkimia” izeneko kaligrafia-tailerraren bidez. Tailerraren helburua da bertaratzen direnek tintaren magia eta idazkeraren edertasuna esploratzea, esperientzia teoriko eta praktiko baten bidez. 3,5 orduko iraupena izango duen tailerrean, lehenik eta behin, tinta ferrogalikoa aztertuko da, historian zehar izan dituen sekretu, osagai eta erabilerak ezagutuz. Ondoren, saio praktiko bat egingo da, zeinean kalamua erabiliz, memoriaren arrastoz beteriko kaligrafia unzialeko edo karolingiarreko trazuak sortuko baitira. Kaligrafia tailerrean parte hartu ahal izateko, aldez aurretik izena eman beharko da, astelehenetik ostiralera goizeko ordutegian 848 42 46 67 telefonora deituta.
Ekainaren 11n, osteguna, 19:00etan, Nafarroako Errege Artxibo Nagusiko ekitaldi aretoan Nafarroako Artxibozainen Elkarteak antolatutako artxibozainen arteko topaketa bat egingo da, “Memoriarako nafar artxiboak: justizia sozialerako funts dokumentalak” izenburupean. Gaia Artxiboen Nazioarteko Kontseiluak Nazioarteko Astearen aurtengo ediziorako proposatutako ardatzetako batean oinarritzen da, hain zuzen ere, “Memoriarako artxiboak: aintzatespena, giza duintasuna eta bizitako esperientziak” izenekoan. Topaketan, Nafarroako Errege Artxibo Nagusiko, Nafarroako Artxibo Garaikideko, Iruñeko Artxibo Judizial Nagusiko, Nafarroako Unibertsitate Publikoko Artxibo Nagusiko, Nafarroako Unibertsitateko Artxibo Nagusiko eta Tuterako Udal Artxiboko profesionalak bilduko dira, non euren esperientziak eta hausnarketak partekatuko dituzten, dokumentuak testigantza pertsonalen, bizitako esperientzien eta memoriaren zaintzarekin lotuz.
Ekainaren 12an, ostirala, Nafarroako Errege Artxibo Nagusiak ate irekien ohiko jardunaldia eskainiko du, bisita gidatuen bidez. Gaztelaniaz eta euskaraz egingo diren bisitak herritar guztiei zuzenduak daude, eta 11:00etan hasiko dira artxiboko teknikarien gidaritzapean. Ibilbidean zehar, parte-hartzaileek Rafael Moneok diseinatutako eraikina, Iruñeko Errege Jauregi gisa duen jatorria, gaur egungo funtzioak eta egunero egiten diren artxibo-lanak eta dokumentazioa zaharberritzeko lanak ezagutu ahal izango dituzte. Bisitan parte hartu ahal izateko 848 42 46 67 telefonoan izena eman beharko da, astelehenetik ostiralera goizeko ordutegian deituz.
Azkenik, ekainaren 14an, igandea, 12:00etan, Nafarroako Errege Artxibo Nagusiko lorategiko patioan Lizarrako Musika Bandak eta Lizarrako Gaiteroek interpretatutako “Lizarra Artxiboan jotzen du” kontzertu errepikaezina izango da. Bi zatitan banatutako egitaraua bandarako idatzitako nazioarteko obrekin hasiko da, eta ondoren gaita eta bandarako konposizioak eskainiko dira. Horrela, taldearen eta nafar musika-tradizioko doinu bereizgarrienetako baten arteko elkarrizketa nabarmenduko da, bereziki Lizarrari lotutakoarena, Enrique Broca, Ángel Briz Lázcoz, Pablo Sarasate eta Koldo Pastorren obren bidez. Sarrera librea eta doakoa izango da aretoa bete arte.
Artxiboen Nazioarteko Egunari buruz
Artxiboen Nazioarteko Eguna ekainaren 9an ospatzen da, 1948an UNESCOren babespean Artxiboen Nazioarteko Kontseilua sortu zela ospatzeko. Efemeride hori kontseilu berak (International Council of Archives edo ICA) aldarrikatu zuen 2008an, zeinak 2019an ospakizun-egunak luzatu zituen, urtero lelo desberdina duen Artxiboen Nazioarteko Astea sortuz. 2026. urte honetako leloa "Justiziarako artxiboak" da. Gai hori komunitate artxibistikoak oro har egindako inkesta baten bidez hautatu da, zeinak artxiboek justiziaren, eskubideen eta gizarte demokratikoen alde egiten duten ekarpen funtsezkoaren inguruko aitorpen partekatua islatzen baituen. Era berean, arreta berezia jartzen du artxiboek denboran zehar justiziari eusten dioten azpiegitura aktibo gisa betetzen duten eginkizunean.
