es | eu | en | fr

Nafarroako Artxiboak Emilio Arrietaren Jaiotzaren Bigarren Mendeurrena ospatuko du urriko mikroerakusketan (1821)

2021/10/15
Nafarroako Artxiboak Emilio Arrietaren Jaiotzaren Bigarren Mendeurrena ospatuko du urriko mikroerakusketan (1821)
Emilio Arrieta konpositorea

Emilio Arrieta XIX. mendeko konpositore espainiar ospetsuenetako bat jaio zela 200 urte betetzen direnean, Nafarroako Errege Artxibo Nagusiak harekin lotutako inprimatutako eta eskuz idatzitako partiturak erakutsiko ditu urriko mikroerakusketan.

 “Emilio Arrietaren jaiotzaren bigarren mendeurrena (1821)” mikroerakusketa formatu txikiko erakusketa bat da, sarrera libre eta doakoa, eta Nafarroako Artxiboko beheko galerian egongo da irekita urriko egun guztietan, 10:00etatik 14:00etara eta 17:00etatik 20:00etara.

Emilio Arrieta

Emilio Arrieta Corera Garesen jaio zen 1821eko urrian. Haur bat zela umezurtz geratu zenez, Emilio Arrietak Gares jaioterria utzi eta Madrilera eta, ondoren, Milanera joan zen. Han, Lonbardiar hiriburuko kontserbatorioko ikasle gisa prestakuntza jaso zuen.

Hain zuzen ere, mikroerakusketa Ildegonda operaren partituraren ale batekin hasten da. Erakusketaren arduradunek oroitzen dute “Italian bere musika-prestakuntza amaitu zuen lan horrek Milango Kontserbatorioaren konposizio-saria ere jaso zuela”.

Espainiara itzulita, Emilio Arrieta Isabel II.a erreginaren kantu-irakasle izendatu zuten, eta, gainera, erreginak La Conquista de Granada izeneko opera konposatzeko ardura eman zion. Opera horren eskuz idatzitako partitura mikroerakusketan ere ikus daiteke.

Italian bigarren egonaldi labur bat egin ondoren, Arrieta Madrilen bizitzen jarri zen behin betiko, non konposaketari ekin zion, zarzuelaren alorrean ospe berezia hartuz. “Genero horretan dozenaka obra konposatu zituen, eta, horrela, musika-antzerkiaren modalitate horren prestigioari eta ospeari lagundu zion”.

Alde horretatik, La Sota de Espadas libretoaren eskuizkribua eta De Tal Palo, Tal Astilla izeneko partituraren lana daude ikusgai. Azken hau 1863an konposatutako ekitaldi bateko zarzuela bat da.

1868ko iraileko Iraultza Loriatsua gertatu ondoren, Emilio Arrieta Musika eta Deklamazio Eskola Nazionaleko (XIX. mendearen bukaera arte iraun zuen kontserbatorio madrildarraren izen berria) zuzendari izendatu zuten. 1894an hil zen arte bete zuen zuzendaritza postu hori, non hark indartu egingo luke zentro horretan eskainitako musika-ikasketen erreforma.

Aldi honi dagokio Ambrosio Arriola maisuak nafar musikariari Parisen idatzitako gutun bat, non eskolako zuzendari gisa, sei piano-estudio baloratzeko eskatzen dion. Lan horretarako Arrietak berak zuzenduko zuen batzorde bat izendatu zuen.

Halaber, Arrietak kontserbatorioaren zuzendaritza bete zuen aldiari 1876. urtean kontserbatorioko 2. mailako ikasleei proposatutako solfeo-azterketaren ale bat dagokio.

Hil ondoren, hainbat omenaldi egin zizkioten Arrietari, besteak beste, Iruñean eta Garesen dauden kaleen eskaintza. “Erakusketa, hain zuzen ere, Nafarroako hiriburuko Emilio Arrieta kaleko postal historiko batzuekin ixten dela” diote.

Bere lana ikusgai Internet-en

Konpositorearen jaiotzaren bigarren mendeurrenarekin bat etorriz, Nafarroako Errege Artxibo Nagusiak Artxibo Irekia web bilatzailean eta Nafarroako Kulturaren Atari Digitalean argitaratu ditu kontserbatzen dituen Emilio Arrieta funtsa osatzen duten dokumentuak.

Nafarroako Gobernuak 1989an eskuratu zuen Nafarroako musikagilearen dokumentu-funtsaren zati bat. Ondoren, Nafarroako Errege Artxibo Nagusian gordeko zen, hura zaindu eta zabaltzeko.

Une honetan, Nafarroako Musikaren eta Arte Eszenikoen Artxiboa (AMAEN) programaren esparruan, Emilio Arrietak konpositore eta Musika eta Deklamazio Eskola Nazionalaren zuzendari gisa egindako 229 dokumentu katalogatu eta digitalizatu dira orrialde osoan. Horien artean, dauden 176 partitura nabarmentzen dira.

Artxibo Irekiko www.archivoabierto.navarra.es web bilatzailean eta https://portalcultura.navarra.es/ atarian argitaratzeari esker, deskribapenak zuzenean kontsultatu daitezke, baita partitura guztiak ikusi eta doan deskargatu ere.

Zerrendara itzuli