es | eu | en | fr

Nafarroako Artxiboak XX. mendeko Nafarroako rockari buruzko erakusketa inauguratuko du

2024/06/14
Nafarroako Artxiboak XX. mendeko Nafarroako rockari buruzko erakusketa inauguratuko du
Erakusketaren kartela

Nafarroako Gobernuko Kultura, Kirol eta Turismo kontseilari Rebeca Esnaola Bermejok, gaur, ekainak 14, “Rockanrolari. XX. mendeko nafar rocka” izeneko erakusketa inauguratu du. Marino Goņi Olóriz, diskoen editore eta ekoizlea, musikaria eta bildumagilea izan da erakusketaren komisarioa. Nafarroako Errege Artxibo Nagusiko zuzendari Félix Segurak ere parte hartu du ekitaldian. Erakusketak Saltoki S.A. enpresaren mezenasgoa izan du, Celerren bidez, haren argiztapen-dibisioaren bidez.

Erakusketa honen bidez, Nafarroako Errege Artxibo Nagusiak Nafarroako Musikaren eta Arte Eszenikoen Artxiboko programan gehitutako musika-funts berrietara zabaldu dela islatu nahi izan du. Funts horiek guztiek balioa ematen diote mugimendu artistiko eta sozial horri. Horren lekuko da musika-euskarriez eta euskarri grafikoez osatutako askotariko dokumentazioa; hala nola, biniloak, compact discs, argazkiak, elkarrizketak eta zuzeneko grabazioak, kartelak eta liburuxkak. Azken urteotan, Marino Goņi Olóriz bezalako hainbat sortzailek emandako dohaintza asko jaso dira.

Rock musika hirurogeiko hamarkadaren hasieran garatu egin zen Nafarroan, mendearen azken bi hamarkadetan gorenera iritsiz. Nafar rockaren aberastasun eta barietate estilistikoak eta kritikaren ikuspuntutik izan zuen oihartzun zabalak aise gainditu zituen gure erkidegoko mugak, eta arrakasta masiboa izan zuen hainbat agertoki garrantzitsuenetan. Hori dela eta, erakusketaren karietara, erakundeak gonbit egiten die herri musikaren eremu zabalean rock adierazpen honen eta beste ahizpa batzuen sortzaileei ondarea berreskuratu eta kontserbatzeko proiektu honekin bat egin dezaten.

Azalpen-diskurtsoa

Erakusketa ibilbidea Nafarroako Errege Artxibo Nagusiko hainbat gunetan egiten da. Erakusketa eraikineko beheko solairuko galerian hasten da, eta erakusketaren irudi grafikoa jasotzen duten hiru mural handirekin eta lau hamarkada horietan Nafarroako musika talde esanguratsuenetako batzuen zuzeneko emanaldien eta kartelen argazki sorta batekin hartzen ditu bisitariak.

Jarraian, kripta protogotikoaren atarian rock and roll-eko lokal birtual bat birsortzen da, zenbait instrumentu eta anplifikadorez apaindutako agertoki txiki baten eta erakusketan irudikatutako artista batzuen bideoklipak eta kontzertuak proiektatzen diren pantaila baten bidez. Atondo honen erdian, zenbait beira-arasek hainbat pieza original dituzte, eta hormek, ikuspegi grafikotik, enblematikoenak diren musika-portadetako batzuen erreprodukzioak eskaintzen dituzte, artearen eta rock-musikaren arteko sinbiosi estua adieraziz.

Kripta protogotikoaren barruan, erakusketa bere zabalera osoan garatzen da, espazioa lau hamarkadatan banatzen duen ibilbide kronologiko baten bidez, kolore desberdinez margotuak. Panel kronologiko bat aretoaren perimetro osoan zehar hedatzen da, informazio grafiko eta testualarekin. Informazio hori Nafarroako rock musikaren lehen erakusketetan hasten da, eta mende amaierarekin batera amaitzen da, artisten argazkiak, disko-azalen erreprodukzioak eta prentsako albisteak konbinatuz, estatu mailan eta nazioartean seinalatutako gertaeren datak kokatzen diren denbora-lerro baten inguruan, baita izaera musikalekoak ere. Aretoaren erdian, hamarkada horietan bertan banatutako beira-arasek Nafarroako rock musikaren bilakaera eta garapena erakusten duten jatorrizko piezak dituzte. Kriptaren hondoa neurri handiko argi-kaxa batekin ixten da. Kutxa horrek 250 disko-azal baino gehiago erreproduzitzen ditu, gehienak ohiko LP formatukoak. Gainera, QR kodeen bidez, Spotify aplikazioan horretarako sortutako hainbat musika-zerrenda jarri dira interesdunen eskura, berrogei urte horietako talde nafarren grabazioekin.

Artxibo-dokumentuak

Erakusketan eskaintzen diren material eta objektu gehienak ondare-zentro publikoetan gordetzen dira. Zati handi bat erakusketako komisario Marino Goņik berriki egindako dohaintzetatik dator, bere ibilbide profesionalean zehar kontserbatuak, edota 1991n Goņi anaiek Iruņean sortutako eta punk, rock eta heavy musika taldeetan espezializatua dagoen Gor bezalako diskoetxeetatik, hori guztia gaur egun Nafarroako Errege Artxibo Nagusian zaindua. Disko eta kartelen beste zati bat Nafarroako Liburutegikoak dira, oraingoan maileguan utzi baitituzte digitalizatzeko nahiz paneletan eta beira-arasetan erakusteko asmoz. Gainera, Eresbil-Musikaren Euskal Artxiboak ere mailegu batekin parte hartu du.

Jarduerak

“Rockanrolari. XX. mendeko nafar rocka” izeneko erakusketa egunero, 10:00etatik 14:00etara eta 17:00etatik 20:00etara, asteburu eta jaiegunetan barne, bisita daiteke Nafarroako Errege Artxibo Nagusiko kripta protogotikoan. Une honetatik 2024ko urriaren 27ra arte egongo da irekita.

Irailean eta urrian burutuko diren jarduera-ziklo bat, mahai-inguruak eta proiekzioak aurreikusi dira. Zehazki, irailaren 17an eta 24an eta urriaren 1ean eta 8an, hurrenez hurren, lau mahai-inguru egingo dira, 60, 70, 80 eta 90. urteetako musikari buruzkoak, adituen, protagonista garrantzitsuen eta moderatzaileen parte-hartzearekin batera. Irailaren 18, 19 eta 25ean eta urriaren 2, 9 eta 10ean rock musikari buruzko dokumentalak emango dira, berrogei urte hauetako eszenetan erabakigarriak izan ziren talde eta mugimendu batzuen inguruan. Jarduera horiek guztiak Nafarroako Errege Artxibo Nagusiko ekitaldi aretoan eginen dira, eta aurrerago xehetasun gehiagorekin iragarriko dira.

Zerrendara itzuli