ERREFERENTZIA KODEA
ES/NA/AGN/F509
IZENBURUA
López Chapartegui Familia
MUTURREKO DATAK
1930 (gutxi gorabehera)-1970 (gutxi gorabehera)
DESKRIBAPEN MAILA
Bilduma
BOLUMENA
171 disko
EKOIZLEA
López Chapartegui Familia
AIPAMEN BIOGRAFIKOA
1889an, Toribio López burgalesak (1861-1956) larrugintza-denda bat ireki zuen Iruñeko Pozoblanco kaleko 1. zenbakian. Handik gutxira, negozioa handitu egin zuen, oinetakoak egiteko piezak moztuz eta prestatuz, Pablo anaiaren laguntzarekin.
Horren ondorioz, López Anaiak izeneko enpresa sortu zuen. Pablo hil ondoren, Francisco anaia sartu zen bazkide. XX. mendearen hasieran zapata fabrika bat jarri zuten Jeneral Chinchilla kaleko 6. eta 8. zenbakietan –gaur egun Joaquín Maya Musika Eskola dena–. Negozioaren gorakadaren ondorioz, 1909an fabrika Cuatrovientoseko eraikinera aldatu zen, trenbidearen ondoan. Urte batzuk beranduago Múgika, Arellano eta Konpainia enpresen nekazaritzako makineriaren fabrika bat jarri zen bertan. Bazkide berriak sartu zirenean, López Anaiak eta Konpainia fabrika Espainiako iparraldeko garrantzitsuena bihurtu zen. Egunero mila bota pare ekoizten zituen eta gehienak esportatzekoak ziren.
Toribio Lópezek ondorengo lanak jorratu zituen: La Agrícola erakundearen burua, Denok-Bat futbol-kluba zuzendua zuen, Nafarroako Indar Elektrikoen eta Larraina kirol-zelaiaren sortzaileetako bat izan zen eta Iturramako López frontoi ezaguna eraiki zuen. 1926an oinetakoen fabrikazioa Iruñeko Arrieta kaleko 13. zenbakian zeuden instalazio moderno batzuetara eraman zuen. Negozioak 1966ra arte iraun zuen. 1947an, López anaiek berriro ekin zioten larrugintzaren negozioari, Iruñeko Maiteminduen pasealekuan larrugintza-fabrika bat eraikita. 1966az geroztik negozio guztia bildu zuen, eta 1972an itxi zen arte egon zen martxan. Horren ondorioz, eraikina balazta-fabrika batek hartu zuen.
López Anaiak eta Konpainia enpresa herrialdeko iparraldeko enpresa garrantzitsuenetako batean bihurtu zen. Horren ondorioz, sare sozial aberats bat sortu zen. Gloria López Sellés Iruñeko alkate eta Negrínen gobernuko ministroa zen Mariano Ansórekin ezkondu zen. Félix Huartek, López anaien laguntzari esker, lehen enpresa-proiektuak jarri ahal izan zituen martxan.
Mariano López Sellés (Iruñea, 1904 – Zarautz, 1994) Obdulia Chapartegui Anituarekin ezkondu zen (Eibar, 1906 – Iruñea, 1997). Lau seme-alaba izan zituzten: Francisco, Amparo, Mariano eta Miguel López Chapartegui.
[-] Ezkutatu
[+] Gehiago irakurri
HISTORIA ARTXIBISTIKOA
Funtsa 2019ko amaieran sartu zen, Francisco, Amparo, Mariano eta Miguel López Chapartegui seme-alaben dohaintza bidez.
EDUKIA
López Chapartegui familiako hainbat belaunaldiren gustu musikalen ikuspegia eskaintzen duten zerrenda zabala eta mikrosurkoa duen disko-bilduma interesgarria da. Ildo zabaleko diskoek genero klasikoko musika tituluak dituzte; esate baterako, musika sinfonikoa eta zarzuela. Lópezen hurrengo belaunaldiko disko modernoagoak, 60ko eta 70eko hamarkadetako musika arinekoak dira gehienbat, horietako asko ingelesa, eta Espainiako arrakasta garaikide handiak ere.
SARBIDE-BALDINTZAK ETA ERREPRODUKZIOA
Sarrera mugatua tratamendu artxibistikoa amaitu arte.
DESKRIBAPEN TRESNAK
Inbentarioa
ERLAZIONATUTAKO DESKRIBAPEN UNITATEAK
Mariano Ansó Zunzarren
ARGITALPEN NOTAK
- Urtiaga Marco, José Miguel. “Una compleja red política y empresarial: la familia López, 1889-1972". Non: Príncipe de Viana. 224. zk. (2001). 719-744 or.
Dohaintzaren albistea
DESKRIBATZAILEAK
Musika, XX. mendea, Bildumagilea.
